UPLOAD

    103

    PARADOKS

    Published: November 01, 2019

    Paradoks, görünüşte doğru olan bir ifade veya ifadeler topluluğunun bir çelişki oluşturması veya sezgiye karşı bir sonuç oluşturmasıdır.

    Comments

    PARADOKS

    • 1. Slide1 PARADOKS
    • 2. Paradoksun Tanımı Paradoksun Tanımı Paradoks, görünüşte doğru olan bir ifade veya ifadeler topluluğunun bir çelişki oluşturması veya sezgiye karşı bir sonuç oluşturmasıdır. Bu ifadelerin, mantıksal olarak hem doğruluğu hem de yanlışlığı ispatlanabilir. Paradoks teriminin karşılığı olarak Türkçe'de çatışkı ve çelişki sözcükleri kullanılmaktadır.
    • 3. Paradoksun Kökeni Paradoksun Kökeni Türkçe’ye, Fransızca paradoxe sözcüğünden türeyerek giren paradoks sözcüğünün, etimolojik anlamda kökeni Yunanca paradoksos yani "karşıt-çelişen (düşünce)"dir.
    • 4. Paradoks Çeşitleri Paradoks Çeşitleri •Mantıksal ve Felsefi Paradokslar •Matematiksel Paradokslar •Bilimsel Paradokslar
    • 5. Mantıksal ve Felsefi Paradoks Örnekleri Mantıksal ve Felsefi Paradoks Örnekleri En temel örnek olarak şu iki cümleye bakalım: • Bir sonraki cümle yanlıştır. • Bir önceki cümle doğrudur. İlk cümle doğru dediğimizde, ikinci cümle bu varsayımı yalanlayacaktır. Benzer bir nedenle ilk cümleyi yanlış olarak da nitelendiremeyiz. Buradaki sorunu birinci veya ikinci cümle tek başına yaratmamaktadır. Her cümlenin ötekisiyle ilgili bilgi vermesi, bu iki cümlenin birlikte bir paradoks yaratmasına neden olmuştur. Epimenides Paradoksu: Bir Giritli der ki ‘Tüm Giritliler yalancıdır.’. Bu durumda bu önermenin doğruluğu bir paradokstur.
    • 6. Mantıksal ve Felsefi Paradoks Örnekleri Mantıksal ve Felsefi Paradoks Örnekleri Berber Paradoksu: Bir köyde, bir berber, kendi tıraş olmayan herkesi tıraş eder. Peki berberi kim tıraş edecektir? Kendi kendine tıraş olsa kendini tıraş edebildiği için tanıma ters düşer. Başkası tıraş etse o kişi kendi kendine de tıraş olabiliyor demektir. Don Kişot Paradoksu: Sanço Panço, Baratania adasının yöneticisidir. Adaya gelenler niye geldiklerini belirtmek zorundadır. Eğer doğruyu söylerlerse serbest kalacaklar, yalan söylerlerse asılacaklardır. Günün birinde bir yolcu gelir ve ‘Ben asılmak için buradayım.’ der. Sanço ne yapmalı?
    • 7. Mantıksal ve Felsefi Paradoks Örnekleri Mantıksal ve Felsefi Paradoks Örnekleri Avukat Paradoksu: Yunanlı ünlü avukat Protogoras, verdiği özel dersin ücreti ile ilgili olarak öğrencisiyle bir anlaşma yapar. Bu anlaşmaya göre öğrencisi aldığı ilk davayı kazanırsa bu ücreti avukata ödeyecek, kazanamazsa ödemeyecektir. Dersin bitiminden hemen sonra avukat, bir dava açarak bu ücreti öğrencisinden talep eder. Yeni avukat olan öğrenci bu ilk davasında kendini savunmayı üstlenir. Bu davayı öğrenci kazanırsa ilk davasını kazanmış olacağı için davayı kaybeden hocasına parayı ödemek zorunda kalacaktır. Tersine davayı kayberse bu kez de davayı kaybettiği için hocasına yine ödeme yapmak zorunda kalacaktır.
    • 8. Matematiksel Paradoks Örneği Matematiksel Paradoks Örneği Russell Paradoksu: Bu paradoks küme üyeliğine ilişkindir. Bir küme ya kendisinin bir üyesidir ya da değildir. Bu durumda Russel'a göre iki çeşit küme vardır: a)Kendisinin elemanı olan(kendisini kapsayan) kümeler b)Kendisinin elemanı olmayan kümeler "Kendisinin elemanı olmayan kümeler"in kümesine ‘X’ diyelim. X, kendisinin elemanı mıdır?
    • 9. Bilimsel Paradoks Örnekleri Bilimsel Paradoks Örnekleri Dede Paradoksu: Zaman yolculuğu yapan birinin geçmişe gidip dedesinin, babaannesiyle tanışmadan önce ölümüne sebep olduğunu düşünelim. Bu durumda zaman yolcusunun doğumu mümkün olmayacaktır. Böylece geriye dönüp dedesini öldürmesi de mümkün olmayacaktır. Bu durum paradoksa yol açar ve paralel evrenlerin mümkün olabileceği ihtimalini yaratır. Schrödinger'in Kedisi Paradoksu: Bir Kuantum mekaniği deneyinde Schrödinger’in kedisinin, bir küçük şişe zehir ve radyoaktif bir kaynakla kapalı bir kutuya bırakıldığı varsayılır. Kutuya bir kez bakıldığında kedi canlı veya ölü olabilir, ikisi birden olamaz.
    • 10. Görsel Sanatlarda Paradoks Görsel Sanatlarda Paradoks Hollandalı sanatçı M.C. Escher’in en önemli eserleri, paradoks ve sonsuzluk kavramını işlediği resimleridir. Döngüsel paradoksları yaratmak için kurduğu düzenlerde sürekli hareket etseniz de yine başlangıç noktasına gelirsiniz.
    • 11. Görsel Sanatlarda Paradoks Görsel Sanatlarda Paradoks İlk olarak İsveçli sanatçı Oscar Reutersvärd tarafından 1934 yılında keşfedilen "imkansız cisim"lerden biri olan bu üçgen, ünlü matematikçi Roger Penrose tarafından 1950'lerde yeniden keşfedilerek popüler hale gelmiştir. Penrose bu üçgeni "imkansızlığın ve paradoksun en saf formu" olarak tanımlamıştır.
    • 12. Kaynakça Kaynakça [1] http://www.matematikdunyasi.org/arsiv/PDF/03_4_27_32_RUSSELL.pdf (31.10. 2019) [2] http://www.matematikdunyasi.org/arsiv/PDF/03-I-65-66-ParadoksEscher.pdf (31.10.2019) [3] https://tr.wikipedia.org/wiki/Paradoks (31.10.2019) [4] http://mat.msgsu.edu.tr/~dpierce/Notes/Paradox/paradokslar-2014.pdf (31.10. 2019) [5] http://dergipark.gov.tr/download/article-file/388762 (31.10.2019)