UPLOAD

    Şehmus Şahin

    Glasgow, United Kingdom

    2.1K

    Glüten ve Sağlık

    Published: July 30, 2018

    Gluten ve Sağlık

    Comments

    Glüten ve Sağlık

    • 1. GLÜTEN VE SAĞLIK İLİŞKİSİ GLÜTEN VE SAĞLIK İLİŞKİSİ ŞEHMUS ŞAHİN İstanbul Bilgi Üniversitesi-Beslenme ve Diyetetik University of Glasgow-Sports Nutrition
    • 2. SUNUM PLANI SUNUM PLANI 1.Glüten 2. Glütensiz Besin 3.Glütensiz Diyet 4.Glüten İle İlişkili Hastalıklar 5.Çölyak Hastalığı 6.Çölyak Hastalığının Risk Faktörleri 7.Çölyak Hastalığının Prevalansı 8.Çölyak Hastalığında Glütensiz Diyet 9.Çölyak Hastalarının Beslenme Durumu 10.Buğday Alerjisi 11.Çölyağa Bağlı Olmayan Glüten Hassasiyeti 12.İrritable Bağırsak Sendromu ve Glüten İlişkisi 13.Otizm Spektrumu ve Glüten İlişkis 14.Mikroflora ve Glüten İlişkis 15.Sağlık Açısından Glüten 16.Sonuç
    • 3. GLÜTEN GLÜTEN Jornl Gastroenter Hepato 2017; 32: 78-81
    • 4. GLÜTEN GLÜTEN Glüten buğdayda bulunan formu gliadin dışında da toksik formları vardır. Bunlar; Journl Human Nutr&Diet 2014: 203-204
    • 5. GLÜTEN GLÜTEN Glüten gıda endüstrisinde ürün kalitesini arttırmak için kullanılmaktadır. Ayrıca glüten kaynakları; Bunların yanı sıra bu ürünler kullanılarak hazırlanan besinlerde glüten kaynağıdır. Sağlıklı bireyler günlük beslenmelerinde 5-20 g arası glüten alırlar. Ayrıca kozmetik ürünler, diş macunları vb. bazı ürünlerde glüten içerebilmektedir. British Journl Nutr. 2015; 114: 1539-1541
    • 6. GLÜTENSİZ BESİN  GLÜTENSİZ BESİN Codex Alimentarius’un tanımına göre 20 ppm’den az glüten içeren besinler olarak tanımlanmaktadır. Glütensiz besinler içerisinde doğal olarak glüten içermeyen ve endüstriyel işlemler ile glüteni uzaklaştırılmış besinler olarak görülmektedir. Ayrıca glütensiz olduğuna dair ibare bulunmayan besinler glüten içerebilmektedir. 1)Gastroenterology 2005;128: 121-127 2)Eur J Nutr 2017;56:449-459
    • 7. GLÜTENSİZ DİYET GLÜTENSİZ DİYET Glütensiz diyet, glüten ile ilişkili bir hastalığın olduğu durumlarda glütenin diyetten yaşam boyu diyetten çıkarılmasıdır. Glütensiz diyetler sadece glüten ile ilişkili hastalıklarda uygulanmalıdır. Journl British Medic 2017;357: 1-10
    • 8. GLÜTEN İLE İLŞKİLİ HASTALIKLAR GLÜTEN İLE İLŞKİLİ HASTALIKLAR Journl Human Nutr&Diet 2014: 203-204
    • 9. ÇÖLYAK HASTALIĞI ÇÖLYAK HASTALIĞI İnce bağırsağın glütene karşı ömür boyu süren hassasiyetidir. Glüten veya glüten içeren besinler tüketildiğinde gliadin fraksiyonlarındaki toksik peptilere özgün immun bir yanıt tetiklenir, bu yanıt mukozal inflamsyona, ince bağırsak villusların atrofisine ve bağırsak geçirgenliğinin artışına neden olur. Hastalığın semptomları; ağırlık kaybı, yorgunluk, kas ağrıları, kusma diyaredir. Ayrıca bazı hastalık çölyak hastalarında infertilite, nöropsikiyatrik sendromlar, kemik kırılmaları ve akciğer hastalıklarının görülme riski vardır. Jourln Human Nutr. 2014; 203-204 Eur Review Medi Pharmac Scien 2015; 19: 4285-4295
    • 10. ÇÖLYAK HASTALIĞININ RİSK FAKTÖRLERİ ÇÖLYAK HASTALIĞININ RİSK FAKTÖRLERİ Genetik Faktörler Çevresel Faktörler; Glüten ile erken tanışma Pgraduat Medic 2015; 127(3):259-265
    • 11. ÇÖLYAK HASTALIĞININ PREVALANSI ÇÖLYAK HASTALIĞININ PREVALANSI Dünya nüfusun yaklaşık 1%’i çölyak hastasıdır. Türkiye’de 67.683 kişi çölyak tanısı almıştır. Tahminlere göre bu değer hastaların sadece 10%’unu temsil ettiği düşünülmektedir. Görülme sıklığı yüzde 1 ile binde 3 arasında değişmektedir. Avrupa’da prevalansın en çok arttığı ülke 2,4% artış ile Finlandıya’dır. Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2016 Journl Medic. 2003;348;2517-2524
    • 12. ÇÖLYAK HASTALIĞINDA GLÜTENSİZ DİYET ÇÖLYAK HASTALIĞINDA GLÜTENSİZ DİYET Çölyak hastalığının tek tedavi yöntemi glütensiz diyettir. Glütensiz diyet ile hastaların hastaların; •intestinal mukozasının tekrardan düzeltme •Laboratuvar bulguların düzeltme •Malabsorpsiyona bağlı vitamin kayıplarını yerine koyma •Çölyak semptomlarının azaltma ve ortadan kaldırma hedeflenir. Eur Jornl Clinc Nutr. 2016; 70: 23-27
    • 13. ÇÖLYAK HASTALIĞINDA GLÜTENSİZ DİYET ÇÖLYAK HASTALIĞINDA GLÜTENSİZ DİYET Glütensiz diyette hastalar glüten ve glüten içeren besinleri hayatlarından çıkarmaktalardır. Hastaların diyetisyen kontrolünde almaları gereken enerji hesaplanır ve buna bağlı olarak almaları gereken karbonhidrat, protein ve yağ miktarı belirlenir. Bireylere glüten içeren besinler yerine onların muadilleri hakkında bilgilendirilmelidir. Çölyak hastalarının iyi bir beslenme eğitimi almaları gerekmektedir. Gut 2014; 63:1210-1228
    • 14. ÇÖLYAK HASTALARININ BESLENME DURUMU ÇÖLYAK HASTALARININ BESLENME DURUMU Çölyaklı bireyler tanı almadan önce malabsorpsiyona bağlı olarak bir çok makro ve mikronütrient yetersizlikleri görülmektedir. Yapılan bir çalışmada çölyak hastalarının 20-38%’i tanı almadan önce en az bir veya birden fazla besin öğesinden yetersiz beslendikleri görülmüştür. Bireyler tanı aldıktan sonra glütensiz diyet yaptıkları dönemde çeşit hatalar yapmaktadır. Başka bir çalışmada çölyaklı bireylerin almaları gereken yağ miktarının üzerinde yağ aldıkları görülmüştür. Kadınların günlük yağ alımın 36,5%, erkelerin yağ alımın 35,9% olduğu gözlemlenmiştir. Amerika’da yapılan başka bir çalışmada çölyaklı bireylerin önerilen 6-11 porsiyon tahıldan daha az tükettikleri gözlemlenmiştir. Expert Reviews Gastroente & Hepat 2014; 8 (2) 123-129 Digestion 2013; 87(4): 240-246 Journl Human Nutr. Diet 2009; 22(4): 359-363
    • 15. BUĞDAY ALERJİSİ BUĞDAY ALERJİSİ Teşhisi karmaşık bir durumdur. Patogenezi hızlı reaksiyonlarla ve yüksek IgE ile açıklanmıştır fakat patogenezi üzerine çalışmalar devam etmektedir. Buğday alerjisinde bir diğer husus ise buğdayın içerdiği birden fazla alerjen bileşiği olmasıdır. Hastalığın prevalansı dünya nüfusunun 0,5-4% arasındadır. Journ Pediatr. 2016; 28(5): 638-643 Eur Journl Nutr. 2017; 56: 449-459
    • 16. ÇÖLYAĞA BAĞLI OLMAYAN GLÜTEN HASSASİYETİ ÇÖLYAĞA BAĞLI OLMAYAN GLÜTEN HASSASİYETİ Çölyak veya buğday alerjisinin olmadığı halde glüten içeren besinler tüketildiğinde karın ağrısı, şişik, diyare vb. semptomların belirdiği bir durumdur. Hastalığın patogenezi bilinmemektedir. Prevalansı çölyak hastalığında biraz daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir fakat bireylerin kendi başlarına tanı koymasından dolayı net bir veri bulunmamaktadır. Glütensiz beslenme tedavisi uygulanmalıdır. Eur Journl Nutr. 2017; 56: 449-459 Journl Gastroenter Hepat 2017; 32:86-89 Journ Pediatr. 2016; 28(5): 638-643
    • 17. İRRİTABLE BAĞIRSAK SENDROMU VE GLÜTEN İLİŞKİSİ İRRİTABLE BAĞIRSAK SENDROMU VE GLÜTEN İLİŞKİSİ Irritable bağırsak sendromunda glütensiz diyetin semptomları azalttığı söylenmektedir fakat yapılan çalışmalar böyle bir etkinin olmadığını göstermektedir. Ancak bazı çalışmalar IBS-D hastalarında glütensiz diyetin semptomların azalttığı görülmüştür fakat yeteri düzeyde çalışma yapılmamıştır. Yapılan çalışmlar ile düşük FODMAP diyeti uygulayan IBS hastalarının beslenmelerinden glüteni çıkarmaların herhangi bir fayda sağlamadığı bildirilmiştir. Nutr. Journl 2006; 36:413-420 Gastroenter Rept. 2017;5:11-19 Gastroenter. 2013;145:320-328
    • 18. OTİZM SPEKTRUMU VE GLÜTEN İLİŞKİSİ OTİZM SPEKTRUMU VE GLÜTEN İLİŞKİSİ Otizm spektrumu doğuştan gelen ya da yaşamın ilk yıllarında ortaya çıkan nöro-gelişimsel bir bozukluktur. Otizm spektrumu kısıtlı veya hiç olmaya iletişim eksikliği ve sürekli tekrarlana kalıplaşmış hareketler ile karakterizedir. Otizmli hastalarda semptomları laboratuvar bulgularını düzeltmek amacıyla glütensiz-kazeinsiz diyet uygulanmaktadır fakat yapılan çalışmalarda hastalarda herhangi kayda değer değişim olmadığı gözlemlenmiştir. 2010 yılında 30 otizmli çocuk ile yapılan çalışmada 18 hafta boyunca glütensiz-kazeinsiz bir diyet uygulanmıştır fakat çalışmanın sonucunda olumlu bir bulgu bulunamamıştır. Journl Child Neuro 2014; 29(12):1718-1727 Intrnat. Meet. Autizm Reasear, PA :2010
    • 19. MİKROFLORA VE GLUTEN İLİŞKİSİ MİKROFLORA VE GLUTEN İLİŞKİSİ Beslenme bağırsak mikroflorasını etkileyen bir çevresel faktördür. Alınan karbonhidrat miktarı ve kalitesi bağırsak mikroflorasını en çok etkileyen husustur. Glüten ile bağırsak mikroflorası arasındaki ilişki sağlıklı bireyler ile yapılan bir çalışma ile anlatılmıştır; glütensiz diyet uygulayan 10 sağlıklı bireyle yapılmış çalışmada bireylerin bağırsak mikroflorası incelendiğinde yararlı bakteri miktarının azaldığı, zararlı bakteri miktarının azaldığı gözlemlenmiştir. Annals Nutri. Metab. 2015;67: 28-41 Gut Microbes 2017; 1(3):135-137
    • 20. SAĞLIK AÇISINDAN GLÜTEN SAĞLIK AÇISINDAN GLÜTEN Sağlık açısından glüten incelendiğinde; glüten hassasiyeti olmadığı takdirde olumsuz bir etkisi olmadığı gösterilmiştir. Yapılan güncel bir çalışmada 26 yıl boyunca takip edilen 2 milyon üzerinde glüten içeren besinler tükettiğinde koroner kalp hastalıkları riskinin artmadığının aksine glütensiz beslenen bireylerde düşük tahıl alımına bağlı olarak kardiyovasküler sistem hastalıklara yakalanma riskini arttırmaktadır. Ayrıca glütensiz beslenen bireylerin düşük karbonhidrat alımının yanında yüksek yağ alımı olduğu gözlemlenmiştir. Bu sebeplerden dolayı glütensiz beslenmenin sağlığımız üzerine olumlu bir etki olmadığı gözlemlenmiştir. British Medic Journl 2017; 357:1-10 Baylor Univ. Medic. Centr. Proce. 2014; 27(4):378
    • 21. SONUÇ SONUÇ Glüten ile ilinti bir hastalık olmadığında glütensiz beslenmeni sağlığı iyileştirici bir etkisi olmadı gözlemlenmiştir. Ayrıca çölyaklı bireylerin sağlıklı bireylere glütensiz beslenmeleri yönünde tavsiye vermemeleri gerektiği bildirilmiştir.
    • 22. TEŞEKKÜRLER TEŞEKKÜRLER